Close

Park L28

AndereAndere
Gemeentelijke schaalGemeentelijke schaal
Fiets plusFiets plus
StappenStappen
  • Plaats: Sint-Jans-Molenbeek
  • GPS: 50.871671, 4.341765
  • Jaar: 2013-2014 (uitvoering)
  • Oppervlakte: 2,5 ha
  • Stedelijk weefsel: Restant van infrastructuur
  • Ontwerper: Grontmij (nu SWECO) - Esher
  • Aannemer: De Dender nv
  • Bouwheer: Beliris, FOD Mobiliteit & Vervoer
  • Bedrag van de werken: 4.356.000 euro

In 2004 was de site van het park L28, gelegen langs de oude spoorweg 28, een braakliggend terrein in de stad, een restant van een spoorweginfrastructuur. Vroeger verbond deze lijn de oude magazijnen en het station van Tour & Taxis met het spoorwegnet.
Sinds de activiteiten op de site van Tour & Taxis werden stopgezet, lag het terrein van de lijn 28 er verlaten bij. De verontreiniging van de site vormde immers geen stimulans om haar opnieuw in gebruik te nemen.


In 2015 werd deze tussenruimte gesaneerd. Ze werd tegelijk een park en een groene verbinding voor de actieve modi. Het park bevat gevarieerde speelzones, sportterreinen en ruimtes om te ontspannen. Het verbindt de metrohalte Belgica met de metrohalte Pannenhuis en de speelzone Dubrucq met het park Parckfarm, dat in het kader van het festival Parckdesign in 2014 werd ingericht.
In de toekomst zal dit park deel uitmaken van de algemene groene structuur die de metrohaltes Belgica en Bockstael zal verbinden met de site van Tour & Taxis en verder tot aan het kanaal. Deze groene corridor is vandaag al gedeeltelijk uitgevoerd en staat onder leiding van verschillende bouwheren. De werken verlopen in verschillende fases en zal op termijn ook de groene ruggengraat van de nieuwe vastgoedontwikkelingen op de Tour & Taxis-site worden.

 

1930-2012

1930-35

1971

1996

2012

2015

2015

2015


De ruimte verenigen, ondanks een opeenvolging van projecten

Het project park L28 vindt zijn oorsprong in het wijkcontract Schelde-Maas en is gerelateerd aan de speelzone Dubrucq. In dit kader werden er in 2005 haalbaarheidsstudies uitgevoerd. De tijd die nodig was voor het verwerven van het terrein langsheen de sporen en het saneren ervan, leidde tot een vertraagde aanvang van het eigenlijke project en een discrepantie met het project voor speelzone Dubrucq dat binnen de duur van het wijkcontract (2004-2008) werd voltooid.

Momenteel is de speelzone een gemeentelijke ruimte, terwijl het park eigendom van het gewest is.

Het masterplan van de hefboomzone ‘Tour & Taxis’ is van latere datum dan het wijkcontract. Het bevat de conclusies van de haalbaarheidsstudies. Park L28 kadert ook in de totaalvisie van een groot regionaal park langsheen de oude spoorweglijn en doorheen de site van Tour & Taxis. Deze groene long wordt geleidelijk gerealiseerd door verschillende bouwheren. Binnen de verschillende projecten wordt er gestreefd naar synergieën tussen de bouwheren. Ondanks de bereidheid tot een grondig participatieproces, werd er uiteindelijk slechts een beknopt overleg gepleegd voor L28; in tegenstelling tot de participatieve dynamieken die op gang kwamen voor de andere delen van het park. Het overleg beperkte zich tot een avond met de bewoners, tijdens welke de plannen en de maquette werden voorgesteld en besproken.

De planning en het budget voor de inrichting werden gerespecteerd via een strikte monitoring van de werkzaamheden.

Formele kader Informele kader Parallelle processen van de andere projecten van het grote regionale park
Situatie 2011

Masterplan Tour & Taxis en REVER project

Vervuilde en verlaten ruimte

Voorontwerp
Mogelijke synergieën met andere projecten in de buurt

Discussies op basis van plannen en maquettes

Definitief project

Bouwaanvraag

Presentatie van het project

Inrichting 2015

Bodemsanering

Een restruimte ontwikkelen tot groene ruimte

Hoewel de ontwikkeling van de economische activiteiten niet de belangrijkste doelstelling van dit project was, geeft het herstel van een braakliggend terrein impliciet nieuwe mogelijkheden en een toegevoegde waarde aan de wijk. In dit geval wordt niet alleen de levenskwaliteit van de bewoners verbeterd, maar heeft de creatie van een grote groene openbare ruimte in combinatie met de nieuwe vastgoedontwikkelingen van Tour & Taxis een gunstige invloed op de economische waarde van de investeringen en terreinen, en dus op de uitgebreide totaalkost van het project. De aanleg van het park kan op termijn ook de waarde van het vastgoed in de bestaande wijk beïnvloeden en het gentrificatie-effect in de hand werken, met de gewenste en ongewenste effecten vandien.

Park L28 maakte het mogelijk om plaatsen met een reëel ontwikkelingspotentieel te verbinden: de omgeving van de metrohaltes Belgica en Pannenhuis, de Tour & Taxis-site, en het noordelijke deel van de Jean Dubrucqlaan. Het kinderdagverblijf is sterk verbonden met het park en heeft een rechtstreekse toegang tot de speelzone Dubrucq.

Er wordt rekening gehouden met de beheers- en onderhoudskosten door de klemtoon te leggen op de eenvoud en robuustheid van de materialen, de beplantingen en het ontwerp in het algemeen.

Er wordt momenteel geen economische functie, zoals een horeca-activiteit, gepland. Toch zou dit een nuttige onthaalruimte kunnen vormen, bijvoorbeeld voor de ouders die hun kinderen in het oog houden.

Het park kaderen in de totaalvisie van een groene long

Het Park van Lijn 28 creëert een nieuwe verbinding voor de actieve modi tussen de metrohaltes Belgica, Pannenhuis en het RER-station Tour & Taxis. Dit parcours sluit aan op de gewestelijke fietsroutes, en dit zowel op de bestaande (naar metrostation Ribeaucourt en langsheen het kanaal) als op de geplande (naar Weststation, in Schaarbeek en Jette).

De toegangen tot het park, onder andere de trap naar de metrohalte Belgica, zijn geïntegreerd in de publieke ruimte van het park.

Park L28 versterkt het bestaande groene netwerk en kadert in een totaalvisie om het kanaal via groene ruimtes te verbinden met het station Bockstael. Dit grote park vormt de ruggengraat van de nieuwe wijk die zich rond Tour & Taxis aan het ontwikkelen is.

De Duurzaamheid van het park en de gebouwen erin bevorderen

De creatie van een nieuwe groene ruimte versterkt het gewestelijke groene netwerk.

Er werd aandacht besteed aan de duurzaamheid van het project, onder meer bij de keuze van de materialen. Zo werd er slecht beperkt gebruik gemaakt van ondoordringbare materialen en langsheen de paden werden drainageblokken van zand geplaatst om de waterinfiltratie te verzekeren.

Het parkwachtershuis voldoet aan de vereisten van een passiefconstructie en beschikt over een groendak en een regenwatertank.

De bodemsanering verbeterde de kwaliteit van het ecosysteem.

Er werd een basisstructuur van beplantingen aangebracht, die zich in de komende jaren moet ontwikkelen.

Er wordt een gedifferentieerd beheer en een aangepaste manier van maaien toegepast. Hierdoor worden de invasieve soorten uitgeroeid en de ontwikkeling en de diversifiëring van de voor de site geschikte soorten bevorderd

Gevarieerde sferen in een geheel uitdenken

Het herstel van dit braakliggend terrein in de stad had een positieve impact op het leefkader van de volledige wijk. De inrichting van het park is eenvoudig en functioneel en bevat een geïntegreerde en sobere verlichting en straatmeubilair. De verschillende sferen markeren de ruimtelijke sequenties van het park.

Toch creëert de inrichting een eenvormigheid voor het hele park. De visuele link met spoorweglijn 28, alsook het uitzicht op het oude gemeentehuis van Laken bleven bewaard. De zichtbaarheid van de spoorweg vanuit het park en bepaalde speeltuigen in ‘ruw’ hout verwijzen naar de oorspronkelijke spoorwegfunctie van de site.

Toch vallen er vandaag enkele vandalendaden te betreuren.

Referenties

Parc Bonnevie

  • Plaats: Bruxelles
  • Ontwerper: Suède 36
  • Opdrachtgever: Bruxelles-Environnement
  • Realisatie: 2011

Deze referentie werd geselecteerd voor de ambitie proces

Meer weten

Parckfarm

  • Plaats: Bruxelles
  • Ontwerper: Alive Architecture & Taktyk (curateurs)
  • Opdrachtgever: Bruxelles Environnement
  • Realisatie: 2014

Deze referentie werd voor de ambities gekozen economie en proces

Meer weten

Park Belle Vue

  • Plaats: Louvain
  • Ontwerper: Artgineering
  • Opdrachtgever: Ville de Louvain
  • Realisatie: 2017

Deze referentie werd voor de ambities gekozen netwerk en delen

Meer weten

Park Spoor Noord

  • Plaats: Anvers
  • Ontwerper: ecchi-Viganò, ARA
  • Opdrachtgever: Ville d'Anvers
  • Realisatie: 2009

Deze referentie werd voor de ambities gekozen ecosysteem, netwerk, delen en proces

Meer weten

Park System

  • Plaats: Bruxelles
  • Ontwerper: MS-A
  • Opdrachtgever: Commune d'Ixelles - Contrat de quartier Sceptre
  • Realisatie: 2013

Deze referentie werd geselecteerd voor de ambitie ecosysteem

Meer weten

Superkilen

  • Plaats: Copenhague
  • Ontwerper: Big
  • Opdrachtgever: Ville de Copenhague
  • Realisatie: 2013

Deze referentie werd voor de ambities gekozen netwerk en delen

Meer weten

Synthese

Proces

Het project voorstellen aan de inwoners

Het project integreren in het masterplan Tour & Taxis en de visie van een groot regionaal park

Een groene long in meerdere fases creëren

Het project minutieus monitoren om de planning en het budget te respecteren

Verbeterpunt(en)

Een grondiger participatieproces organiseren

Economie

De onderhouds- en beheerskosten beperken door aan te dringen op eenvoud en robuustheid van het design

De bestaande en potentiële plaatsen van economische ontwikkeling verbinden

Verbeterpunt(en)

De mogelijke economische ontwikkelingen (kleine horeca) in het park onderzoeken

Netwerk

Het project kaderen in een totaalvisie om een bredere groene long te creëren

De aansluiting met de gewestelijke fietsroutes verzekeren

Een nieuwe groene openbare ruimte, geïntegreerd in het groene netwerk, creëren in een wijk met een tekort aan voorzieningen

De toegangstrap opnemen als integraal deel van de openbare ruimte

Het delen

Een aangename weg voor de actieve vervoerswijzen creëren tussen de twee multimodale knooppunten

Het park toegankelijk maken voor PVM's door er een systeem van hellingen in te integreren

Speel- en sportzones voor alle leeftijden creëren

Ecosysteem

Een systeem van drainageblokken installeren

In de loop der jaren de biodiversiteit ontwikkelen

Duurzame materialen gebruiken

Een parkwachtershuis bouwen volgens het passiefprincipe

De invasieve soorten uitroeien via een aangepaste manier van maaien

Waterinfiltratie mogelijk maken door gebruik te maken van doordringbare materialen

De actieve vervoerswijzen stimuleren via een comfortabele inrichting

Verbeterpunt(en)

De inwoners betrekken bij de milieuverantwoordelijke initiatieven verbonden aan deze ruimte

Esthetiek

De uitzichten behouden

Eenvoudige en functionele materialen gebruiken

Verschillende sferen geven aan de ruimten en daarbij toch een eenheid behouden

Een infrastructuurrestant omvormen tot een nieuwe publieke ruimte

In de speelruimtes verwijzen naar de oorspronkelijke spoorwegaanwending

Een visuele link behouden met de spoorweg