Close

Moutstraat

StratenStraten
Lokale schaalLokale schaal
StappenStappen
  • Plaats: Brussel-stad
  • Jaar: 2007-2012
  • Oppervlakte: 1500 m²
  • Stedelijk weefsel: Gemengde straat gekenmerkt door de aanwezigheid van twee scholen
  • Ontwerper: Stad Brussel, JES/YOTA!, FABRIK (Recyclart), Yannick Roels
  • Aannemer: Dekempeneer nv
  • Bouwheer: Stad Brussel
  • Bedrag van de werken: +/- 350.000 euro, btw inbegrepen

De Moutstraat is een eenrichtingsstraat die de Nieuwe met de Oude Graanmarkt verbindt en 3 scholen en meerdere centra voor vrijetijdsbesteding herbergt.

In 2007 was de Moutstraat echter een onaantrekkelijk straatje. Het transitverkeer en het laden en lossen brachten gebruiksconflicten teweeg: de kinderen en jongeren (ongeveer 800 personen) die dagelijks van deze publieke ruimte gebruik maakten om naar school te gaan, werden in gevaar gebracht door de continue circulatie van auto's en het parkeren.


In 2015 werd de Moutstraat omgevormd tot een straat met weinig verkeer die voorrang aan voetgangers geeft: de voetpaden werden breder, de maximumsnelheid voor het verkeer werd herleid tot 20 km/u en een deel van de parkeerplaatsen werden afgeschaft.

Vandaag is de straat overdag verkeersvrij, met een onderbreking van het verkeer tussen 7.30 u en 17.30 u en werd gevaloriseerd door de aanplanting van bomen en de installatie van banken, die aangepast zijn aan het gebruik.

 

1935-2012

1935

1971

1996

2012

2015

2015

2015


De lokale actoren betrekken

In 2007 nam de Stad Brussel het initiatief om de scholen te betrekken bij de herinrichting van de Moutstraat. In samenwerking met het stadslaboratorium JES/YOTA! werd er in de straat een animatieweek georganiseerd, waar de publieke ruimte met het jonge publiek werd herzien. Tijdens de daarop volgende jaren vonden er meerdere participatieworkshops plaats in samenwerking met de scholen.

Het herinrichtingsplan werd intern behandeld door het departement Wegeniswerken van Stad Brussel. Het plan werd goedgekeurd na het MoutstraatFeest in 2009 en de herinrichting werd voltooid in 2014.

In 2015 werd de straat, naar aanleiding van een petitie en op verzoek van de leerlingenraad, verkeersvrij tijdens de schooluren.

Het projectproces werd gekenmerkt door traagheid; de herinrichting vergde immers 7 jaar van overleg (zonder grote moeilijkheden tijdens de uitvoeringsfasen).

Formele kader Informele kader
Situatie 2007

Initiatief Brussel

Voorafgaande ateliers

Voorontwerp
Moutstraatfeest


Ateliers met de architect

 

Definitief project

Openbaar onderzoek

Bouwaanvraag

Inrichting 2014

Voetgangerszone
7h30 – 17h30

De sociale economie bevorderen voor de realisatie van de banken

De op maat gemaakte banken werden ontwikkeld in samenwerking met Fabrik, een maatschappelijk centrum voor tewerkstelling en vorming. Op die manier werd de sociale economie gestimuleerd.

Het straatmeubilair verhindert het wildparkeren. De verbreding van het voetpad maakte een terras mogelijk op de hoek van de Moutstraat en de Oude Graanmarkt.

Het project betekent een reële meerwaarde voor de scholen: ze winnen een aanzienlijke buitenoppervlakte.

Het project integreren in het voetgangersgebied van het centrum

Het verkeersvrij maken van de Moutstraat strookt met de huidige beleidstrend om het autoverkeer in het centrum van Brussel te verminderen. Bij de herinrichting werd sterk rekening gehouden met haar hoofdfunctie: het bedienen van collectieve voorzieningen. Het schooltraject is vandaag veiliger en overdag verandert de straat in een ontmoetingsplaats voor de leerlingen. De straat draagt bij aan de voetgangerszone van het centrum door twee drukbezochte pleinen te verbinden.

De Moutstraat is eveneens verbonden met de speelzone op de Nieuwe Graanmarkt en haar verkeersvrij karakter maakt dat jongeren op straat kunnen spelen en zich de plek kunnen toe-eigenen. Op deze manier voegt de straat een maas toe aan het netwerk van speelzones.

Het aantal auto's reduceren om zo de uitstoot te verminderen

Vermits de Moutstraat voor haar herinrichting uitsluitend mineraal was, werden er enkele bomen geplant. De doorlaatbare oppervlaktes van de boomvoeten laten waterinfiltratie, alsook andere beplantingen toe. Toch blijft de straat ook vandaag relatief mineraal.

Het verkeersvrije karakter van de straat overdag leidt tot een belangrijke vermindering van het autoverkeer, en draagt zo bij tot een vermindering van de uitstoot op deze plek. Een plek die overigens hoofdzakelijk door kinderen bezocht wordt, en die zijn gevoeliger voor luchtvervuiling.

Het oorspronkelijke concept van de op maat gemaakte banken werd geoptimaliseerd in termen van duurzaamheid en robuustheid om zo de onderhoudskosten te verlagen. Daarnaast werden er vuilnisbakken geïnstalleerd om burgers en leerlingen aan te moedigen de straat netjes te houden.

Het ludieke karakter versterken door middel van op maat gemaakte banken

De straat en de voetpaden werden op hetzelfde niveau aangelegd en er werd gebruik gemaakt van eenzelfde grondbekleding in Brusselse kasseien. Dit creëert een ruimtelijke eenheid. De continuïteit van gevel tot gevel wordt echter onderbroken door erg imposante fietsenrekken.

De op maat gemaakte banken vormen ludieke, creatieve en multifunctionele elementen zonder de ruimte te overladen met kleuren – een weerkerend fenomeen in schoolomgevingen. Voor de resterende elementen (vuilnisbakken, paaltjes en fietsenrekken) werd geopteerd voor het standaardmeubilair van de stad Brussel.

Referenties

New Road, Brighton

  • Plaats: Brighton
  • Ontwerper: Landscape Projects, Martin Stockly Associates, Gehl
  • Opdrachtgever: Brighton & Hove City Council
  • Realisatie: 2010

Deze referentie werd voor de ambities gekozen netwerk en delen

Meer weten

Potgieterstraat

  • Plaats: Amsterdam
  • Ontwerper: Carve
  • Opdrachtgever: Commune d'Amsterdam
  • Realisatie: 2010

Deze referentie werd geselecteerd voor de ambitie delen

Meer weten

Schoolplein Müllerpier

  • Plaats: Rotterdam
  • Ontwerper: Bekkering Adams architecten
  • Opdrachtgever: OBR, Ville de Rotterdam
  • Realisatie: 2007

Deze referentie werd geselecteerd voor de ambitie delen

Meer weten

Thaborstraat

  • Plaats: Malines

Deze referentie werd voor de ambities gekozen esthetiek en delen

Walking Madou

  • Plaats: Bruxelles
  • Ontwerper: Suède 36
  • Opdrachtgever: AED, STIB, Commune de Saint-Josse et Atrium
  • Realisatie: 2012

Deze referentie werd voor de ambities gekozen netwerk, delen en proces

Meer weten

Synthese

Proces

De belangrijkste lokale actoren (scholen) betrekken bij het herdenken en het ontwerpen van de straat

Zowel de jongeren als de volwassenen bij het project betrekken

De dialoog voortzetten na de herinrichting

Verbeterpunt(en)

De dialoog tussen de verschillende actoren verbeteren

De termijnen van het projectproces verkorten

Economie

Een beroep doen op de lokale en sociale economie voor het ontwerp van de banken in het project

Een toegevoegde waarde creëren voor het schoolterrein

Netwerk

Een maas toevoegen aan het speelnetwerk

Zich integreren in het verkeersvrije netwerk van het stadscentrum

Veilige verbindingen creëren tussen de voor kinderen bestemde plaatsen

De naburige openbare ruimten verbinden

Het delen

De aanwezigheid van gemotoriseerd verkeer in de schoolomgevingen verminderen door de straat tijdelijk af te sluiten

De link tussen de publieke en de private ruimte versterken door de straat verkeersvrij te maken tijdens de schooluren

Het statuut van de straat wijzigen volgens de behoeften

Gevarieerde en spontane activiteiten mogelijk maken

Het gebruik aanpassen in de tijd (schooluren)

Verbeterpunt(en)

De fietsenrekken elders installeren om meer ruimte vrij te maken

De ruimte beter organiseren en vrijmaken door het aantal elementen in de publieke ruimte te beperken

Ecosysteem

Bomen planten

Infiltratie aan de boomvoeten mogelijk maken

Actieve mobiliteit van en naar school aanmoedigen door de straat verkeersvrij te maken en op die manier de lokale uitstoot verminderen

Verbeterpunt(en)

De verharde oppervlakte in de straat nog verminderen

Esthetiek

Zorgen voor een uniforme inrichting van gevel tot gevel

Sobere, multifunctionele, ludieke en robuuste banken creëren